Giải Đáp: Cháu Ngoại Có Được Hưởng Thừa Kế Không?

Luật pháp thừa kế luôn nhận được sự quan tâm của nhiều người. Trong đó, các đối tượng như con dâu, con rể, cháu ngoại có được hưởng thừa kế không cũng là vấn đề được nhiều người thắc mắc. Hiểu được điều đó, trong bài viết này, Luật Trần Vũ VinaLaw cũng sẽ phân tích rõ các vấn đề trên để bạn đọc có thể nắm bắt chính xác nhé!

Các loại thừa kế hiện nay

Hiện nay, pháp luật nước ta quy định có hai loại thừa kế: thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật.

Thừa kế theo di chúc

Di chúc là sự thể hiện ý chí của một người nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Để một di chúc được công nhận là hợp pháp thì cần đáp ứng đủ các điều kiện sau:
  • Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép;
  • Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái với đạo đức xã hội;
  • Hình thức của di chúc không trái với quy định của pháp luật;

Theo Điều 644, những đối tượng được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào di chúc bao gồm:
  • Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;
  • Con thành niên mà không có khả năng lao động.
Những đối tượng trên sẽ được hưởng 2/3 suất di sản của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật. Nếu họ không được người để lại di chúc cho hưởng di sản hoặc cho hưởng di sản ít hơn 2/3 suất đó.

Thừa kế theo pháp luật.

Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định. Các trường hợp được chia thừa kế theo pháp luật được quy định tại Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015:
  • Không có di chúc;
  • Di chúc không hợp pháp, không tuân thủ các điều kiện của một di chúc;
  • Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;
  • Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Một trong những căn cứ quan trọng để phân chia di sản của người chết đó là thông qua việc xác định hàng thừa kế. Theo quy định tại Điều 651, “hàng thừa kế theo pháp luật” được xác định như sau:
  • Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.
  • Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại.
  • Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại

Cháu Ngoại Có Được Hưởng Thừa Kế Không?

Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau và những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế khi mà tất cả những người ở hàng thừa kế trước đó đã chết, không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Cháu ngoại được hưởng di sản thừa kế như thế nào?

Cháu ngoại sẽ vẫn có thể được hưởng di sản của người đã mất trong các trường hợp sau:

Hưởng thừa kế theo di chúc: Nếu ông, bà ngoại chết có để lại di chúc và định đoạt một phần di sản cho cháu ngoại thì cháu ngoại vẫn được hưởng di sản.
Hưởng thừa kế theo pháp luật: Cháu ngoại thuộc hàng thừa kế thứ hai của ông, bà ngoại nên nếu không có người thừa kế ở hàng thứ nhất hoặc tất cả các đồng thừa kế ở hàng thứ nhất không có quyền hưởng di sản, từ chối di sản thì cháu ngoại sẽ được hưởng thừa kế.
Hưởng thừa kế thế vị: Khi mẹ cháu là đối tượng được hưởng thừa kế mà lại chết trước hoặc cùng lúc với ông hoặc bà ngoại thì cháu sẽ là người thừa kế thế vị, hưởng phần thừa kế của mẹ mình (Điều 652 BLDS 2015).
Để được hưởng thừa kế theo pháp luật thì cá nhân trước hết cũng phải đáp ứng điều kiện chung đó là không thuộc trường hợp người không được quyền hưởng di sản quy định tại Điều 621 Bộ luật dân sự 2015.
Cháu Ngoại Có Được Hưởng Thừa Kế Không?
Tuy nhiên, nếu người cháu đó có một trong những hành vi nêu trên nhưng di chúc ông bà vẫn cho cháu hưởng, mặc dù biết về hành vi đó thì cháu vẫn được chia di sản.
Như vậy, cháu ngoại vẫn có thể được hưởng di sản thừa kế từ ông bà nếu chia thừa kế theo pháp luật.

Quy định của pháp luật về di chúc.

Theo Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015; di chúc được định nghĩa như sau: “Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.”
Với quy định này, di chúc phải có các yếu tố sau:
  • Thể hiện ý chí của cá nhân mà không phải là của bất cứ chủ thể nào khác;
  • Mục đích của việc lập di chúc là chuyển tài sản là di sản của mình cho người khác;
  • Chỉ có hiệu lực sau khi người đó chết.

Di chúc là hành vi pháp lý đơn phương của người lập di chúc, do đó di chúc phải tuân thủ các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự nói chung và điều kiện có hiệu lực của di chúc nói riêng. Cụ thể, theo khoản 1 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau:
  • Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép;
  • Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

Thủ tục giải quyết tranh chấp về thừa kế của cháu ngoại

Khi cháu là người có quyền lợi bị ảnh hưởng trong việc chia di sản của ông, bà ngoại nhưng các bên không thể tự thỏa thuận, hòa giải được thì có thể khởi kiện lên Tòa án nhân dân cấp huyện để yêu cầu giải quyết theo theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
Trình tự, thủ tục sẽ được thực hiện như sau:
Người khởi kiện soạn đơn khởi kiện. Đơn khởi kiện yêu cầu giải quyết tranh chấp phải đáp ứng được các quy định của pháp luật về hình thức theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.
Người khởi kiện cần thu thập những tài liệu, chứng cứ chứng minh cho quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm để nộp kèm đơn khởi kiện đến tòa án.
Người khởi kiện nộp đơn khởi kiện cùng các tài liệu, chứng cứ chứng minh yêu cầu khởi kiện bằng cách nộp trực tiếp tại Tòa, gửi bằng đường dịch vụ bưu chính hoặc gửi trực tuyến qua thư điện tử đến Tòa án.
Tòa án có trách nhiệm cấp ngay Giấy xác nhận đã nhận đơn khởi kiện cho người khởi kiện nếu người khởi kiên nộp đơn trực tiếp tại Tòa án. Trường hợp gửi bằng dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến, Tòa án phải thông báo cho người khởi kiện trong thời hạn luật định.
Tòa án xem xét đơn khởi kiện. Nếu đơn khởi kiện không có đủ những nội dung theo quy định hoặc hình thức không hợp lệ thì Tòa án thông báo cho người khởi kiện về việc sửa đổi bổ sung đơn khởi kiện.
Tòa án thông báo cho người khởi kiện về việc đóng tạm ứng án phí (trừ trường hợp được miễn hoặc không phải nộp). Sau khi người khởi kiện đóng tạm ứng án phí và nôp lại biên lai cho Tòa án thì Tòa án thụ lý vụ án.
Trên đây là những chia sẻ của Luật Trần Vũ VinaLaw về vấn đề: Cháu ngoại có được hưởng thừa kế không? Nếu bạn cần Luật sư tư vấn thêm về vấn đề này có thể liên hHotline: 037.618.9559 để được tư vấn chi tiết nhất nhé!

Trả lời